Sa loob ng isang Emergency Room, madalas nating marinig ang salitang "i-intubate." Para sa pamilya ng pasyenteng nag-aagaw-buhay, ito ang huling kapit sa patalim—ang nag-iisang "lifeline" para madugtungan ang hininga. Pero sa likod ng medikal na terminong ito, may katotohanang mas masakit pa sa mismong karamdaman: Ang mabuhay sa Pilipinas ay mahal, at ang mamatay ay mas lalong hindi libre.
Bakit naging Luho ang Karapatan?
Nakapagtataka, hindi ba? Ang paghinga ay ang pinaka-basic na pangangailangan ng tao, pero bakit kapag makina na ang gaganap nito, kailangan mong magsangla ng lupa o mabaon sa utang?
- Ang Medisina Bilang Negosyo: Sa ating bansa, tila naging "commodity" o produkto ang serbisyong medikal. Ang mga gamit gaya ng ventilator at mga monitors ay imported, kaya ang presyo ay nakadepende sa dolyar. Pero ang mas masakit, ang tubo (profit) ng mga malalaking korporasyon at pribadong ospital ay madalas mas matimbang kaysa sa serbisyo.
- Kulang sa "Political Will": Bakit hindi tayo makagawa ng sariling mga basic medical equipment? Bakit kailangan nating umasa sa ibang bansa? Dahil mas madaling mag-import kaysa mag-invest sa sariling atin. Ang budget na dapat ay para sa modernisasyon ng mga pampublikong ospital, madalas ay nalulusaw sa kung anu-anong kontrobersya at kurapsyon sa PhilHealth.
- Ang "Public-Private" Gap: Kung wala kang pera, pipila ka sa pampublikong ospital na madalas ay kulang ang ventilator. Kung may pera ka naman, mabilis kang malalagyan ng tubo sa private, pero bago ka lumabas, milyon na ang bill mo. Ito ang malupit na realidad: Ang haba ng hininga mo ay depende sa kapal ng pitaka mo.
Ang Paniningil sa Sistema
Hindi sapat na sabihing "ganito talaga ang buhay." Ang Universal Health Care Act ay hindi dapat nananatiling drawing lang sa papel. Ang paglalagay ng tubo o anumang life support ay hindi dapat maging mitsa ng pagbangkarote ng isang pamilya.
Dapat nating punahin: Bakit ang daling maglabas ng pondo para sa mga proyektong "pampaganda," pero kapag usapang ICU beds at murang ventilator, laging "kulang ang budget"?
Hatol: Buhay bago Kita
Hindi kasalanan ng pasyente na magkasakit siya, at lalong hindi kasalanan ng pamilya na hilingin na mabuhay ang kanilang mahal sa buhay. Ang tunay na pagkukulang ay nasa sistema na hinahayaang maging "luxury item" ang isang lifeline.
Hangga't hindi natin itinuturing ang kalusugan bilang isang karapatang pantao at hindi isang pribilehiyo ng mayayaman, mananatiling pangarap lang ang abot-kayang hininga para sa bawat Pilipino.
Basahin at i-share para makarating sa kinauukulan!
#WeTakeAStand #OpinYon #OpinYonNews